de eerste Onafhankelijkheidsverklaring ter wereld
20:00 – 22:00 uur
Inloop 19:30 uur
Entree € 5,00 p.p.
Tickets aan de zaal
Leden van Prodesse Conamur
hebben gratis toegang.
Let op!
Met ingang van januari dienen consumpties met PIN te worden afgerekend bij de vrijwilligers achter de bar van Wijkcentrum de Bakermat. De entreeprijs voor niet-leden kan worden voldaan bij het aanwezige bestuurslid.
Dr. Anton J.L. van Hooff
Hebt u het nog op de lagere school geleerd: 1581 Afzwering van Filips II door de Staten-Generaal? Eigenlijk is die betiteling niet juist. De overgebleven vertegenwoordigers van de opstandige gewesten, die in het nog veilige Den Haag hun toevlucht hebben gezocht, zwoeren niet zelf de landsheer af, maar ze verordenden dat de ambtenaren dat zouden doen. Die moesten vervolgens trouw zweren aan de Staten van hun gewest. Koninklijke zegels werden prompt vervangen door nieuwe, de koning werd uitgesloten van het bestuur en – de duidelijkste revolutionaire maatregel – er kwamen nieuwe munten.
In feite verklaarden de gewesten zich vrij, de eerste keer in de geschiedenis dat zoiets gebeurde. Er is daarom alle reden om het besluit (Plakkaat), tot het verlaten van de landsheer te koesteren als de eerste onafhankelijkheidsverklaring ter wereld, maar liefst twee eeuwen voordat de Verenigde Staten van Noord-Amerika tot hun Declaration of Independence kwamen.
In de vorm van een beeldverhaal zal Van Hooff inhoud en betekenis van het Plakkaat toelichten en aandacht besteden aan de rol van Arnhem in de Nederlandse Opstand. Daar werden ketters omgebracht door verdrinking in de Rijn en verbranding bij het leven. De stad ontsnapte aan de Beeldenstorm van 1566, maar onderging wel beeldenstormen na 1578 toen de calvinistische Jan van Nassau als stadhouder van Gelre in de stad resideerde. Hij was in 1579 de motor achter de Unie van Utrecht. Tijdens de tien gloriejaren 1588-1598 Van Oldenbarnevelt en Maurits was Arnhem in 1591 de basis voor de oversteek van de Rijn voor de aanval op fort Knodsenburg tegenover Nijmegen, de stad die pas in 1595 ‘omging’.
Anton van Hooff (1943) was tot 2008 hoofddocent klassieke geschiedenis aan de Universiteit Nijmegen. Sinds zijn pensionering doceert hij nog regelmatig klassieke talen aan het Stedelijk Gymnasium Nijmegen. Hij schrijft voor diverse kranten en tijdschriften.